İngiltere'yle Ticaret Yapan Üyelerimizin Dikkatine!

Türkiye İhracatçılar Meclisi, İngiltere'nin AB'den ayrılması üzerine bir rapor yayınladı.

 

20 Soruda Brexit

  1. Brexit Nedir?
  2. Exit Ne Zaman Gündeme Geldi?
  3. Referandumdan Sonra Neler Oldu?
    1. Siyasi Değişiklikler
    2. Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Tepkileri
    3. Büyüme Tahmini Değişiklikleri
  4. Ayrılık Kararının Ardından Kur Hareketleri Nasıl Oldu?
    1. Sterlin/ Dolar Paritesi
    2. Euro/Dolar Paritesi
    3. Sterlin/TL Paritesi
  5. Çıkış Sonrasında İngiltere İçin Olası Senaryolar Neler?
  6. Olası Senaryoların Türkiye'ye Etkileri Nasıl Olacak?
  7. İngiltere'nin İhracatında Hangi Ülkeler Ne Kadar Pay Alıyor?
  8. İngiltere'nin İthalatında Hangi Ülkeler Ne Kadar Pay Alıyor?
  9. İngiltere'ye İhracatımız Son 10 Yılda Nasıl Şekillendi?
  10. İngiltere'ye Ne Satıyoruz?
  11. İngiltere'den İthalatımız Son 10 Yılda Nasıl Şekillendi?
  12. İngiltere'den Ne Alıyoruz?
  13. Toplam İhracatımızda Sterlin'in Payı Ne Kadar?
  14. Toplam İthalatımızda Sterlin'in Payı Ne Kadar?
  15. İngiltere'ye İhracatımızda Sterlin'in Payı Ne Kadar?
  16. İngiltere'ye Hangi Ülkeler Ne Kadar Yatırım Gerçekleştirdi?
  17. Türkiye'ye Gelen Yabancı Yatırımlarda İngiltere'nin Payı Ne Kadar?
  18. Yurtdışına Doğrudan Yatırımlarımızda İngiltere'nin Payı Ne Kadar?
  19. Ülkemizde Kaç Tane İngiliz Sermayeli Firma Faaliyet Gösteriyor?
  20. Ülkemize İngiltere'den Ne Kadar Turist Geldi?

Sorularınız için;

brexit@tim.org.tr

1. Brexit Nedir?

Britain ve Exit kelimelerinin birleşmesinden oluşan Brexit, İngiltere'nin Avrupa Birliği üyeliğinden çıkması anlamına gelen güncel ve popüler piyasa deyimidir.

2. Exit Ne Zaman Gündeme Geldi?

Şablon olarak “Exit” kelimesi aynı kapsamda ilk defa Yunanistan'ın AB'den çıkışı için 2010 yılında Grexit olarak kullanılmıştır.

İngiltere'de ise 1975'te yapılan ilk Brexit oylaması, o zamanki adıyla 'Avrupa Ekonomik Topluluğu'nda kalma yönünde %67,2 oranında sonuçlanmıştır.

David Cameron 2015 seçim çalışmasında, 2017'den önce AB'den ayrılmak veya kalmak için bir referandum yapacağını vaat etmiş, 2016 Şubat ayında da referandumun Haziran ayında olacağını açıklamıştır.

3. Referandumdan Sonra Neler Oldu?

 ​a. Siyasi Değişiklikler

Referandumdan sonraki süreçte; İngiltere AB Komiseri Jonathan Hill, Başbakan David Cameron, Maliye Bakanı George Osbourne ve en aktif AB karşıtı kampanyayı yürüten UKIP Genel Başkanı Nigel Farage istifa etti.

Yeni İngiltere Başbakanı Theresa May olurken, kabine 13 Temmuz'da belirlendi.

b. Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Tepkileri

Referandumun ardından İngiltere AAA kredi notunu kaybetti.

 

Kredi Notu

Görünüm

Moody's

Aa1

Negatif

Fitch

AA

Negatif

S&P

AA

Negatif

c. Büyüme Tahmini Değişiklikleri

IMF Euro Bölgesi için 2016 büyüme tahminini yüzde 1,6'dan yüzde 1,4'e çekti. IMF ayrıca, İngiltere ekonomisinin 2016 yılında yüzde 1,5 ila yüzde 4,5 arasında küçülmesini beklediklerini açıkladı.

Benzer şekilde Avrupa Komisyonu da Brexit'in 2016 Euro Bölgesi büyümesini yüzde 0,2 düşüreceğini belirtti

4. Ayrılık Kararının Ardından Kur Hareketleri Nasıl Oldu?

a. Sterlin/Dolar Paritesi

Mayıs başından beri 1,43 – 1,47 bandında durgun seyreden Sterlin/Dolar paritesi, Haziran başındaki anketlerde ayrılma kararı taraftarlarının kazanacağına dair sonuçlar çerçevesinde bir miktar düşmüş, milletvekili Jo Cox'un öldürülmesini müteakip kalma taraftarlarının anketlerde öne geçmesi ile tekrar yükselişe geçmişti. Anketten ayrılık kararı çıkmasıyla Sterlin sert bir düşüşle Dolar karşısında 1985'ten beri en düşük seviyelerini gördü.

b. Euro/Dolar Paritesi

 

Haziran'ın ikinci haftasından beri 1,12-1,13 bandında seyreden Euro/Dolar paritesinin Brexit kararı sonrası 1,11'in de altına gerilediğini görmekteyiz. İlk şokun ardından dengeye ulaşarak 1,10-1,11 bandında seyretmeye başladı.

c. Sterlin/TL Paritesi

 

İlk gün Sterlin, Türk Lirası karşısında yüzde 5,6 değer kaybederek 4,01 seviyelerine geldi. Sonraki süreçte de değer kaybetmeye devam eden sterlin 3,74'e kadar geriledi.

5.  Çıkış Sonrasında İngiltere İçin Olası Senaryolar Neler? 

  • Gümrük Birliği içinde kalmak,
  • Avrupa Ekonomik Bölgesi* içinde yer almak,
  • Avrupa Ekonomik Bölgesi içinde yer almadan ikili anlaşmalar düzenlemeye gitmek,
  • Gümrük Birliği'nden çıkarak Dünya Ticaret Örgütü kurallarına tabi olmak,
  • AB ile İngiltere arasında, İngiltere'ye özel kuralları ortaya koyan bir anlaşma yapmak.

Avrupa Ekonomik Bölgesi, hizmetlerin ve kişilerin serbest dolaşımı ile menşe esasında mal ticaretinin serbestleştirilmesini öngörmektedir.

6. Olası Senaryoların Türkiye'ye Etkileri Nasıl Olacak?

  • İngiltere AB'den çıkana kadarki süreçte ikili ticari ilişkilerimizde bir değişim yaşanması beklenmiyor. Çıkış yaşandıktan sonra ise olası modellere göre ticari ilişkilerimiz değişkenlik gösterecektir.
  • İngiltere AB'den ayrıldıktan sonra Gümrük Birliği içinde kalmaya devam edecek olursa, İngiltere ile ikili ticari ilişkilerimizde değişim öngörülmüyor.
  • İngiltere Gümrük Birliği içinde kalmaz ve AB ile geniş kapsamlı bir STA düzenleyecek olursa, ikili ticari ilişkilerimizin zedelenmemesi için (şu anki konjonktüre göre) Türkiye'nin de İngiltere ile STA'ya imza atması gerekmektedir. Bu süreçte Türkiye ile AB arasında Gümrük Birliği'nin güncellenmesi tamamlanırsa, Türkiye de AB'nin İngiltere ile imzalayacağı STA'ya doğrudan taraf olacağı için yine ikili ilişkilerimizde bir değişim olmaması bekleniyor.
  • Eğer İngiltere Gümrük Birliği'nden ayrılırsa ve AB ile STA imzalamaz ise, bu durumda Türkiye ile İngiltere arasındaki gümrük duvarları yükseleceği için ikili ticari ilişkilerimizde gerileme yaşanacaktır. 
  • Diğer taraftan, tüm senaryolara ek olarak, İngiltere'nin AB'den ayrılması sebebiyle İngiltere'nin GSYH'sinde meydana gelebilecek düşüş, İngiltere'nin alım gücünü düşürecek ve ihracatımızı etkileyecektir.

7. İngiltere'nin İhracatında Hangi Ülkeler Ne Kadar Pay Alıyor?

629 milyar dolar ithalatına rağmen 2015'te 466 milyar dolar ihracat yapan İngiltere'nin en büyük pazarı yine AB ülkeleri olmuş, ancak ithalatındaki %55'lik orana karşın ihracatında AB'nin oranı %44 seviyelerinde kalmıştır. Türkiye İngiltere'nin ihracatında sadece %1,2 pay almış, ihracat yapısında ABD, Çin ve diğer ülkelerin ithalata kıyasla yüksek oranları, ihracattaki pazar çeşitliliğine dikkat çekmektedir.

8. İngiltere'nin İthalatında Hangi Ülkeler Ne Kadar Pay Alıyor?

2015'te 629 milyar dolar ithalat değeri ile dünyada ABD, Çin ve Almanya'nın ardından en çok ithalat yapan 4ncü ülke konumundaki İngiltere, bu ithalatın sadece %1,8'ini Türkiye'den gerçekleştirmiştir. İthalatının ezici bir çoğunluğunu AB'nin kalan 27 ülkesinden yapan İngiltere'nin Gümrük Birliği çerçevesinde AB ve Türkiye'den yaptığı ithalat, toplam ithalatının yarısından fazlasını oluşturmaktadır.

9. İngiltere'ye İhracatımız Son 10 Yılda Nasıl Şekillendi?

 

Son yıllarda ciddi bir artış eğilimde olan İngiltere'ye ihracatımız, 2015 yılında 10,6 milyar dolar seviyesi ile toplam ihracatımızdan %7,3 pay almış, Irak'ı geride bırakarak Almanya'dan sonra en çok ihracat yaptığımız ikinci ülke seviyesine çıkmıştır. Ayrılık kararının bu artışı bir miktar sınırlaması beklenmektedir.

10. İngiltere'ye Ne Satıyoruz?

 

İngiltere'ye ihracatımızda Motorlu Kara Taşıtları ön plana çıkarken, temelde tekstil (Örme Giyim ve Örülmemiş Giyim) ve makine (Elektrikli Makinalar ve Mekanik Cihazlar) sektörleri en çok ihracat yapan sektörler olarak görülmektedir. Bunların yanında Kıymetli Taşlar sektörü de en çok ihracat yaptığımız fasıllar arasında kendine yer bulabilmiştir

11. İngiltere'den İthalatımız Son 10 Yılda Nasıl Şekillendi?

 

Son 10 yıldır kararlı bir şekilde seyreden İngiltere'den ithalatımız, 2015 yılında 5,5 milyar dolar ile toplam ithalatımızdan %2,7 pay almıştır. Bu verilerle İngiltere, Türkiye'nin en çok ithalat yaptığı ülkeler sıralamasında 11nci sırada yer bulabilmiştir.

12. İngiltere'den Ne Alıyoruz?

 

2015 yılında İngiltere'den yaptığımız ithalatta Mekanik Cihazlar %24,3 ile birinci sırayı almış olup, bunu Demir Çelik ve Motorlu Kara Taşıtları takip etmiştir. %5,5 oran ile Eczacılık ürünleri listede dikkat çeken fasıllardan olup, temelde ithalatımızın yüksek teknolojili ürünlerden oluştuğu söylenebilir.

13. Toplam İhracatımızda Sterlin'in Payı Ne Kadar?

2015 yılında toplam ihracatımızın ciddi bir kısmı Dolar ve Euro ile yapılmış olup, Sterlin ile yapılan ihracat %3,4 ile çok sınırlı kalmıştır. Yine de Sterlin, TL'den sonra en çok ticaret yapılan 4ncü para birimi olarak listede yer almıştır.

14. Toplam İthalatımızda Sterlin'in Payı Ne Kadar?

İhracatımızdaki sınırlı Sterlin kullanım oranı, ithalatımızda daha da sınırlı bir orana sahiptir. 2015 ithalatımızın sadece binde 5'i Sterlin ile yapılmış olup, %59 ile dolar ihracatta olduğu gibi ilk sırada, %32,9 ile Euro ise ikini sırada yer almıştı.

15. İngiltere'ye İhracatımızda Sterlin'in Payı Ne Kadar?

 

İngiltere'ye ihracatımızın neredeyse yarısını Sterlin ile yapıyoruz, Euro ile ihracatımız ise yüzde 36 seviyesinde.

16. İngiltere'ye Hangi Ülkeler Ne Kadar Yatırım Gerçekleştirdi?

 

2014 verilerine göre toplam 72,2 milyar Dolar doğrudan yabancı yatırım çeken İngiltere'de ABD %54,6 ile ilk sırayı aldı. AB ülkelerinin ardından Singapur, Japonya ve Kanada, İngiltere'ye en çok yatırım yapan ülkeler olarak sıralandı. Özellikle ABD ve Japon firmalarının İngiltere'yi AB'ye açılan bir kapı olarak kullanmaları, ayrılık kararından sonra ülkenin çekeceği yabancı yatırımları da etkileyecektir.

17. Türkiye'ye Gelen Yabancı Yatırımlarda İngiltere'nin Payı Ne Kadar?

2015 verilerine göre, Türkiye'ye yurtdışından gelen toplam 11,9 milyar dolar doğrudan yatırımdan İngiltere %5 pay alarak ülkemize en fazla yatırım yapan sekizinci ülke olmuştur. Azerbaycan, Rusya ve ABD, Avrupa Birliği dışındaki ülkeler olarak listede yer bulurken; AB ülkelerinin tamamından ülkemize yapılan yatırım %58 seviyesindedir.

18. Yurtdışına Doğrudan Yatırımlarımızda İngiltere'nin Payı Ne Kadar?

2015 verilerine göre, Türkiye'nin yurtdışına yaptığı toplam 5,2 milyar dolar doğrudan yatırımdan İngiltere %12 pay almıştır. Azerbaycan ve ABD, Avrupa Birliği dışındaki ülkeler olarak listede yer bulurken; AB ülkelerinin tamamına yapılan yatırım %54 seviyesindedir.

19. Ülkemizde Kaç Tane İngiliz Sermayeli Firma Faaliyet Gösteriyor?

2015 yılı sonunda ülkemizde yerleşik yabancı sermayeli firmalara ait verilere göre ülkemizde 46.756 yabancı sermayeli firma faaliyet göstermekte olup, İngiltere 2.894 adet firma ile Almanya, İran ve Suriye'nin ardından 4ncü ülke konumundadır.

20. Ülkemize İngiltere'den Ne Kadar Turist Geldi?

2015 yılında İngiltere, Türkiye turizminden %6,9 pay alarak Rusya'nın ardından 4.sırada yer almıştır. 2016 yılı Mayıs ayında ise %5,9 pay ile 3.sırada yer almıştır. İngiltere, Schengen bölgesine dâhil değildir ancak, AB üyeliği sebebiyle İngiliz vatandaşları AB içinde serbest dolaşım hakkına sahiptir. Şu an için Brexit sonrasındaki vize uygulamaları konusunda net bir bilgi mevcut olmayıp, eğer birlikte kalma taraftarlarının iddia ettiği gibi, AB İngiliz vatandaşlarına vize uygulamaya başlarsa bunun İngilizlerin seyahat tercihlerini etkileyerek Türkiye turizmine olumlu katkı yapacağını düşünüyoruz.

 

Sorularınız için;

brexit@tim.org.tr